Neem mijn hand.
Ik neem je mee deze aflevering in, zodat je niet verdwaalt.
Want al heeft deze hink stap sprong een thema, er wordt op twee benen gehinkt, en een zijsprong gemaakt.
Laten we voorzichtig beginnen met de aanloop.
AANLOOP
The Nits, de elpee WORK, het nummer Hobbyland.
My world
There’s no love lost between
Me and this old great big world
That will never change
So I made my own one
In my own time true to scale
In my own house
My world
Little shops and little houses
Tiny trains that always run on time
Little men and little ladies
Everyone there is a friend of mine
My world
In my own time
In my own house
Dit is het thema. De miniatuurwereld waar alles klopt. Zo veilig als je eigen huis. Houd dat vast.
HINK
Hobbyland is een Droste liedje. Misschien niet expres, maar het is het wel.
afbeelding van wikipedia
De muziek zelf geeft mij het veilige gevoel waar de ‘ik’ in de tekst naar op zoek is. Nits muziek is ‘cleane’ muziek. Een beetje bedacht. Elk klankje zit op de goede plek.
Kortom een verwijzing naar zichzelf.
Escher doet dat ook:
Uit een site van de Universiteit van Leiden
Dit boek laat zien wat Escher deelt met de wiskundige Gödel en de componist Bach. Dat droste effect pas daar in.
Sterker nog. Een van de hoofdstukken van dat boek IS een Droste effect.
Hofstadter beschrijft dat Bach midden in een muziekstuk van toonsoort verandert. Dat roept een spanning op, die weer wordt ingelost als het stuk afsluit in de oorspronkelijke toonsoort. Dat voelt dan als thuiskomen. (let op! ik raak hier aan het thema).
Bach doet nóg iets bijzonders. Er is een muziekstuk waarin hij meerdere keren van toonsoort verandert, en dan een gemene grap uit haalt: De laatste stap terug zet hij niet. Dat heb je als toehoorder niet door, omdat je de tel kwijt bent, maar je blijft zitten met het gevoel ‘nog niet thuis te zijn’.
Hofstadter illustreert dit in het hoofstuk zelf door de twee hoofdpersonen van zijn dialoog steeds een niveau dieper het verhaal in te brengen. Naar een schilderij – in een verhaal – in een verhaal. En ook Hofstadter vergeet expres een stap terug te doen.
Gödel, Escher Bach, geeft mij ook een gevoel van veiligheid. Hier is iemand die de materie beheerst. Ik kan mee aan zijn hand deze wonderlijke wereld betreden.
Ik heb dit idee trouwens zelf schaamteloos gejat voor dit verhaal. Schaamteloos, omdat de kracht van mijn verhaal niet allen maar in die ’truuk’ zit. (lees het straks, het is de moeite waard, beloofd).
En dat allemaal al heel lang voordat Inception gemaakt werd.
STAP
Opnieuw. Ons uitgangspunt was hobbyland van de Nits.
Ik hield vroeger enorm van mijn Faller huisjes:
Ze bestaan nog. De plaatjes komen van een website die ze online verkoopt. (geen affiliate link!)
Daar had ik exact hetzelfde gevoel bij als de tekst van hobbyland beschrijft. Weten dat het niet echt is, en toch me veilig weten in de nep. Wat die nep weer heel echt maakt. Want liever echt nep, dan gemaakt authentiek.
SPRONG
Wat me bij blijft is de kleur groen van het nep-gras dat daar bij hoorde. (nee ik had geen spoorbaan). Die kleur kom ik weer tegen als ik door Nederland rijd in de auto. Vooral in de lente en herfst, als de zon lager staat, zijn de weilanden de weilanden van mijn huisjes.
Nóg een plaats waar ik het tegen kom. De bergen. Hoog boven op een top staan, en de flanken van de bergen in de diepte zien. Datzelfde gevoel van overzichtelijkheid. Dat pad daar ga ik wandelen. Ik kan het helemaal overzien. Het past tussen mijn duim en wijsvinger.
Faller huisjes in de diepte.
Ben je er nog? Fijn. Laatste sprong, en dan landen we:
Ook mijn sprong dreigt twee kanten op te gaan.
Die landschappen die bij mij zo binnen komen ga ik vangen in musea.
Voor een schilderij staan en mij één voelen met de schilder die gezien heeft wat ik zie is ook thuiskomen.
En vooral dat licht.
Die impressionisten vind ik het mooist. En die schilderen juist níet precies. Vreemd.
Toch blijf ik een zwak houden voor dat neppe, dat perfecte, dat precieze.
Ik kwam dit tegen op internet. En dat is op een heel andere manier mooi.
Dit is van een schilder die achtergronden maakte voor Disney films.
van deze site, lees hier meer
Deze twee schilderstijlen staan voor mij voor de spanning tussen echt en nep. Tussen wat er is en wat ik er van maak.
Die spanning moet er blijven.
Die spanning is wat mij drijft, vermoed ik.
Dat is waar ik nu land. Terwijl ik dit schrijf. Jij bent life getuige van een ontdekking.
Echt en nep zijn geen vijanden van elkaar.
“Er iets moois van maken” kan een vorm zijn van: “laten zijn wat er is”.
Iets gemaakts, als een ode aan het echte.
Aan die ode ontleent al het gemaakte zijn echtheid.
Hier staan de andere hink-stap-sprongen
