Alsof je kinderen uitzwaait die op vakantie gaan, of met een studiereis.
Plaatsvervangende vreugde, vermengd met weemoed.
Wij die achterblijven maken er ook iets moois van.
Zo voelt de herfst.
De zon die ergens anders lente moet gaan maken,
herfst en winter koesteren samen iets moois.
Weemoed, vermengd met vreugde.
(een blogpost uit 2010, van een oudere site, maar nog steeds actueel)
Door te communiceren met doven en slechthorenden wordt je bewuster van de communicatie.
Ik was laatst weer aanwezig bij een cursus “omgaan met doven en slechthorenden op de werkvloer”. Een cursus die ten behoeve van onze klanten gegeven wordt aan werkgevers en collega’s door een dove collega van mij die dat erg goed doet. Doordat alles wordt getolkt in gebarentaal ontstaat er een prettig langzame communicatie.
Prettig, ja.
Want mijn collega neemt voor iedereen de tijd. Wanneer nodig vraagt hij nog eens goed wat iemand precies bedoelt. Dit heeft als effect dat alles wat iemand zegt serieus wordt genomen. En misverstanden worden ter plekke weggewerkt. Dit is een combinatie van het talent van mijn collega om elke situatie weer helemaal open tegemoet te treden en het feit hij de communicatie zo serieus neemt dat hij het lef heeft om deze te vertragen. Een goede tolk is hierbij een prachtig instrument.
Het duurt vaak even maar na een tijdje raakt iedereen gewend aan deze vertraagde communicatie. Ja, het kost tijd, maar wat je er voor terug krijgt is aandacht. Iedereen is er met zijn aandacht bij. Iedereen neemt elkaar serieus. Mensen luisteren naar wat anderen inbrengen, en er is tijd om dat even te laten bezinken voordat iemand anders zijn verhaal vertelt.
Zo zou dat vaker moeten denk ik, als ik weer bij een andere werkgever ben om de communicatieproblemen te bespreken. Er is een conflict tussen een leidinggevende en een slechthorende werknemer. De slechthorendheid heeft vast invloed gehad op dit conflict, maar de oorsprong is gewoon slechte communicatie zoals die bij zoveel goedhorenden dagelijks voorkomt.
Bij goedhorenden duurt het alleen wat langer voordat ze er achter zijn dat de communicatie beter kan. Ik heb vroeger als ontslagambtenaar veel arbeidsverhoudingen stuk zien gaan die in een vroeg stadium gered hadden kunnen worden als de partijen beter naar elkaar hadden geluisterd.
Gelukkig heb ik in dit geval een aanknopingspunt. Ik ga “slow communication” adviseren. Ik zet de cursus in om de tijd te vertragen en de communicatie goed onder de loep te nemen. Dan ga ik werkgever en werknemer leren om in deze zelfde stijl met elkaar te blijven communiceren.
Ferdinand Cuvelier heeft een mooi communicatiemodel gemaakt. Het is te lezen in zijn boek “tussen jou en mij”. (meer daarover in dit blog)
Hij heeft het in dat boek over de kunst van het bejegenen. Communicatie zou iets moeten zijn dat je met aandacht en zorg doet. Stap voor stap, langzaam en met aandacht. De tijd die je kwijt bent haal je met gemak in doordat je geen sluimerende misverstanden en conflicten meer hebt.
Een slechthorende of dove in je bedrijf dwingt je om aandacht, tijd en energie in de communicatie te steken, en dat levert heel veel op.
Er bestaat gedrag waarvan ik vind dat het niet deugt.
Gedrag waarvan ik vind dat mensen daarmee moeten stoppen.
Ik ga de Zwarte Pieten discussie maar als voorbeeld gebruiken, want daar doet het me zeer. Ja opnieuw. Vorig jaar schreef ik het ook al. Ik had gehoopt dat de discussie uiteindelijk minder fel zou worden. Niet dus.
Maar het gaat over bijna elke discussie op internet. Alles polariseert. En ik wil dat het stopt.
Niet gaan vertellen dat er belangrijkere dingen zijn om me druk over te maken. Ik vind het een belangrijk thema: Hoe gaan we om met elkaar?
Een betere wereld begint met meer respect voor elkaar. Respect is iets dat je kunt geven. Het is niet iets dat je kunt opeisen.
Heel erg normatief voor mijn doen, deze blogpost. Niet mijn stijl. Ik kies er normaal voor om niet mee te doen. Maar af en toe wil ik mijn zorgen kwijt. Nu dus.
Gedrag waarvan ik snap waar het vandaan komt. Ik snap zelfs dat het moeilijk is om er mee te stoppen. En toch vind ik dat je je best moet doen om het te stoppen. Ik beloof dat ik je er niet op aan kijk als het niet lukt, maar probeer het.
– Niet luisteren.
Wegzappen bij het woord Zwarte Piet. Omdat je denkt dat je al weet wat ik ga zeggen. (Niet zo heel erg. Maar ook niet erg open minded)
– Niet luisteren, en meteen de tegenaanval in gaan door te zeggen dat je moe wordt van het gezeur.
As je écht moe wordt van de discussie, dan kun je dat op een andere manier aangeven. Jezelf beschermen door je af te sluiten is goed. Daar hoef je het woord gezeur niet bij te gebruiken.
– Achterop springen bij anderen, meeliften met het sentiment
Sharing is Caring.
Ja. Maar je kunt met het delen van foto’s en quotes de boel ook opruien.
De massale manier waarop ze gedeeld worden, beangstigt mij. Daar zit een “Ha!!! Ik zal ze!” achter.
Ik ken die “Ha!!!” wel. (Harde H, korte a) Ik heb wel een keer een giftig stuk geschreven over KLM. In eerste instantie luchtte dat op. Maar ik zou het nu niet weer doen.
Het voelt niet fijn, dat bombardement van zogenaamde leuke plaatjes en quotes . Kijk eens naar die toon van de tekst bij het plaatje. Het is meeliften met het sentiment van anderen. Het lijkt zo onschuldig, zo’n plaatje delen, maar dat is het niet. Het draagt bij aan polarisatie. Als je niet met ons bent, ben je tegen ons. Dat is eng.
Andersom: ga niet zeggen dat Sinterklaas vieren met Zwarte Piet racistisch is. Dat is het niet. Dat is de boodschap niet. De boodschap is dat Zwarte Piet door zijn oorsprong, onbedoeld(!) een racistisch symbool is. En dat hij daarom naast alle positieve emoties, ook negatieve emoties los kan maken. En dat we misschien, stap voor stap, daar wat aan moeten veranderen. Door middel van een mooi verhaal. Zodat al het positieve kan blijven. En we Sinterklaas kunnen blijven vieren.
-drogredenen gebruiken
Ik houd niet van discussies. Liever ben ik met je in gesprek. Ik wil niet tegen je praten, maar met jou.
Als je toch wil discussieren, doe dat dan zonder drogredenen.
Hier staan ze netjes op een rij. Leer ze herkennen. Trap er niet in.
Gebruik ze niet.
Nooit!
Nee echt niet!
– politiek correct zijn
Die zijn er ook, mensen die tegen Zwarte Piet zijn, niet omdat ze er over nagedacht hebben, maar omdat ze er goede sier mee kunnen maken.
Dit is waarom ik het gedrag, dat ik hierboven beschrijf, wel snap. Want dat politie correcte is ook achterop springen, en meeliften met het sentiment.
Alleen dan de andere kant op.
Hier zit niet de “Ha! Ik zal ze!” achter. Maar het is net zo goed meeloopgedrag. Bij de goeden willen horen. Politiek correcte meningen kun je herkennen, omdat ze gaan draaikonten. Het is terecht dat veel mensen daar heel erg boos om worden.
Denk na bij alles wat je deelt. Wat is het effect er van?
Je speelt het gedrag van tweede categorie er mee in de kaart. Wil je dat?
En bij alles wat niet in je straatje past:
Neem de moeite eens om het te lezen. Neem het serieus. Laat het eerst eens binnen komen. Tijd genoeg om er dan alsnog afstand van te nemen. Je weet dan ook beter waarom. Je kunt dat dan ook uitleggen. Dan ben je in gesprek. Een gesprek is altijd beter dan een discussie.
Stop de discussie!
Begin het gesprek!
Want ik lees te weinig mensen op rustige toon vertellen hoe jammer hij het zou vinden als Zwarte Piet zou verdwijnen. Weet je? Ik vind het ook jammer. Ik vind dat we stap voor stap naar gekleurde Pieten toe moeten, via een mooi verhaal. En toch vind ik gekleurde pieten minder mooi dan dat hele zwarte. Dus ik snap de weerstand heel goed. Maar ik lees bijna overal die felle “handen af!” toon. Zo praat je toch niet met elkaar? Het kan echt anders. Hier en daar zie ik mooie aftastende gesprekken. Zo kan het ook!
Dit is de categorie die ik kwaadaardig durf te noemen (het gedrag, niet de mensen). Dit is de categorie waarvan ik NIET snap waar het vandaan komt. Ik kan er wel wat bij bedenken, maar echt snappen? Nee.
Bewust het vuurtje aanwakkeren
Moedwillig inspelen op het sentiment. Omdat je weet dat je daar makkelijk mee kunt scoren. Inspelen op haat en angst. Dit is waar PowNed en GeenStijl groot mee zijn geworden. Ze doen alsof ze ridders van de vrije mening zijn, maar dat is misleiding. Als ze het ooit waren (de strijd tegen de politieke correctheid snap ik wel!), dan zijn ze het allang niet meer. Ze hebben al lang hun eigen politieke correctheid. Jammer genoeg werkt het, deze aanpak. Jammer genoeg doen heel veel mensen daar aan mee.
Stop het!
Hou op met haat zaaien!
Hou op met angst voeden!
Hou op met mensen buiten sluiten!
Hè, lekker even 15 minuten voor jezelf.
Gebruik ze bijvoorbeeld om iets leuks over jezelf te denken.
Vandaag gewerkt met Xandra aan het inspiratiecafé voor 14 oktober.
En daar is moed voor nodig. Want je kunt moeilijk een avond geven over de moed om je zelf te laten zien, zonder de moed te tonen om jezelf te laten zien.
En dat laten zien gaat dan natuurlijk een laag dieper.
Spekkoek ja.
Elke laag die vrij komt brengt heftig gevoel met zich mee, en tranen.
Ik heb gevoeld, en gewankeld vandaag.
Ik tril zelfs nog een beetje na.
Het wordt mooi dinsdag.
Ik zou het heel fijn vinden als je er bij kunt zijn. Hierom.
Ik weet nu heel veel meer.
Ik werkte vandaag met Bregje Bullens aan mijn theater.
Ik weet nu vooral veel meer over wat ik allemaal niet weet.
En aan de dingen die ik na vandaag wel weet moet ik nog heel hard werken.
Nu ben ik pas echt bewust onbekwaam.
In veel opzichten een geweldige stap.
Ik heb zelfs een paar handvatten waar ik mee aan de slag kan.
Alle reden om blij te zijn.
En dat word ik ook nog wel 😉
van de taken wil ik je vertellen
en van de bladeren
de zwammen, eikels en kastanjes
maar meer nog van
het voelen
wil ik je vertellen
zo gewoon
en zo bijzonder
zo alledaags
en zo alleen maar nu
van de takken wil ik mij vertellen
maar meer nog van het voelen
Focus richt de aandacht.
Een telelens helpt. Die geeft zo’n mooie wazige achtergrond, zodat het onderwerp er uit springt.
Een telelens haalt dingen die ver weg zijn dichtbij.
Focus ook.
Mijn theatervoorstelling is er gekomen omdat ik alle andere dingen die ook leuk waren opzij heb gezet.
Dat hielp enorm. Want er was heel erg veel dat ik ook leuk vond. Ik holde overal achterna, met een dat-moet-ik-ook-kunnen hijgerigheid.
Focus zorgde voor rust.
En de voorstelling die ik droomde bestaat nu echt!
Maar gek genoeg zorgde focus ook weer voor de onrust.
Het afgelopen jaar ben ik alleen maar bezig geweest om bezoekers te krijgen voor die voorstelling. Na elke mislukking kroop ik weer op om iets anders te proberen. Ik had immers mijn focus.
Er ontstond een ander soort hijgerigheid. Een verbetenheid.
Het plezier ging er uit.
Dat plezier kwam pas terug toen ik de focus los liet. Ik zette als het ware een groothoeklens op. Voor en achtergrond werden beiden scherp, en ik zag ook weer wat er in mijn ooghoeken gebeurde.
En ik deed een ontdekking. Een oude liefde kwam voorbij.
Er is meer dan dat theater waar ik hartstochtelijk verliefd op kan worden.
Ik liet het zelf theater niet los, maar wel de focus. De afstand die ik nu neem is zelfs goed, want ik zat er te dicht bovenop, kon niet meer goed relativeren.
Er is ook wel een beetje verwarring hoor. Want nu zijn er twee dingen waar ik mijn aandacht op richt. (Nog een stuk beter dan die 100 van vroeger). “Kan dat wel?” roept een stemmetje. Maar ik weet dat het ’t hijgerige stemmetje is dat roept.
Want het kan. Het stroomt, en ik heb plezier.
Nee, ik weet niet hoe het verder gaat. Ik weet wel dát het tenminste weer verder gaat.
Telelens en groothoek.
Ze zijn beide nodig. Zodra er iets gaat hijgen, het plezier verdwijnt is het misschien handig om over te schakelen naar een ander objectief.
Dit blog hoort bij de #kommaarop van deze maand.
Workshops.
Staat er, in het menu hierboven.
Omdat ik dacht dat ik die zou gaan verkopen.
Maar, als ik eerlijk ben. . .
Kijk, het zit zo.
Leraar zijn en vertellen hebben mijn hart gestolen.
Het geven van workshops komt pas op de tweede plek.
Dat is omdat contact met kinderen me meer laat voelen dan contact met volwassenen, merk ik.
Maar het is ook omdat ik niet kan verkopen.
En dat is omdat ik geen reden kan bedenken waarom mensen nu speciaal bij mij een workshop zouden moeten volgen. Echt niet. Ik ga niet bepalen wat mensen nodig hebben. En ik pretendeer ook niet dat ik iemand van zijn of haar problemen af kan helpen. Het enige dat ik kan garanderen is dat er iets moois gebeurt als je je open stelt. De interactie aan gaat. En dat kun je gewoon ook zelf regelen.
Ik heb ooit een tijdlang een fanclub Spiegologie gedaan. Dat was prachtig van opzet. Want simpel. Willem de Ridder heeft met zijn spiegologie geen nieuwe boodschap. Niet alleen omdat Spiegologie al zo’n 15 jaar oud is. Die wijsheden zijn allemaal veel ouder. Spiegologie was wel nieuw omdat Willem geen goeroe is.
Je kunt het zelf.
Met elkaar.
Gewoon afspreken.
Dat is waar die fanclubs over gingen. Zonder verdienmodel.
Klasse!
Want workshops zoals ik die geef, werken omdat er mooie dingen ontstaan in de interactie. Een goede workshopbegeleider kan de juiste sfeer creëren. Maar dat kun je met elkaar ook. Het enige dat daar voor nodig is, is de intentie. Met elkaar de moed om de diepte in te stappen, écht contact te maken.
(Note to self: niet meer dat woordje “écht” gebruiken)
Ik heb de interne overtuiging dat die workshops die ik geef dus helemaal niet zo nodig zijn. Ze zijn leuk, en geweldig en een prachtervaring en zo. Maar je kunt dat gewoon zelf creëren. Afspreken, bij elkaar komen. En dan de jezelf laten zien. Niet er omheen draaien.
En je weet zelf donders goed wanneer je er om heen draait.
Maar de verleiding is te groot.
Om heen te draaien, om lekker veilig aan de oppervlakte te blijven. Dat is waarom je met elkaar moet afspreken om er niet in te trappen. Alleen als je allemaal met die intentie start, gaat het gebeuren, zonder dat je het hoeft te forceren. Forceren is nooit een goed idee. Die diepte ga je alleen in omdat je daarvoor kiest. Het is niet fijn om daar onverwacht in gesleurd te worden.
Als je je daar aan houdt kun je het dus gewoon zelf.
Ik wil best eens een workshop geven om te laten zien hoe dat werkt. De diepte in, en daar ontdekken. Dus als je er echt niet zelf uit komt . . .
O, wacht je kun ook 14 oktober naar Wijchen komen.
(Nou ja, ik verkoop bijna niks dus. En geloof me, of geloof me niet, deze blogpost begon niet als aanloop naar dit evenement. Maar ik durf er wel reclame voor te maken. Want 12,50 inclusief consumptie is erg weinig geld voor een fijne avond, waar je ook heel veel andere mooie mensen ontmoet. En met een beetje geluk kun je daar ter plekke afspreken om samen je eigen workshops of fanclub te regelen.)
Inspiratiecafé Wijchen, 14 oktober
Je bent van harte welkom. En daarna doe je het gewoon zelf. (Of je begint nu al, gewoon, omdat het kan.)
Goh, dat bedenk ik nu pas. Dat is dus precies waarom werken met kinderen zo mooi is. Dat is namelijk nooit oppervlakkig.
Ik heb vandaag geschaakt, gevoetbald, gejongleerd, ben hoogspringlijn geweest, heb een Chinese muur gebouwd in een zandbak, en ik heb weer erg veel gezien.
Twee keer heb ik een leerling gevraagd mee te gaan naar een rustige ruimte, omdat ik hem niet verstond, en we er niet uitkwamen in de herrie. En dat was helemaal geen probleem.
Eén keer moest ik veters strikken. (Nou ja, ik had ze al gestrikt, maar ze moesten iets losser)
De andere keer kreeg ik uitleg bij een bouwtekening voor een helikopter. Dat had ik er echt niet uitgehaald, die helikopter. Tekening wel, maar bouwtekening ook niet. Met de juiste context kan ik een hoop verstaan, maar op een school waar echt van alles gebeurt is de context soms ver te zoeken.
Er komt een meisje naar me toe. Ze heeft iets, of wil iets laten zien. Maar wat? Drie keer herhalen werkt niet.
En dan komt een andere leerling met de oplossing. Hij wijst naar zijn tanden. En wiebelt daarna met zijn handen. Ze heeft een wiebeltand!
Wat een prachtige tolk! Wat geweldig goed gevonden.
Hier wordt ik blij van.
Dit stuk is onderdeel van mijn ontdekkingstocht op democratische basisschool De Vallei.