theater maken en de vragen die dat op roept

en de directe link

Dit is het rode draad verhaal van mijn theater. Het verhaal van Emma en Natka.

 

Update, 24 februari 2014:

Intussen heb ik mijn antwoord.

En toch ook weer niet.

Ik heb mijn theater gemaakt en ge try-out. Zoals ik het nu heb, is de vierde wand helemaal in tact. Geen interactie met het publiek. Geen improvisatie.

En toch, voel ik dat er momenten in zitten waar, ik wat mee kan.

En dat wordt koorddansen.

Want lang niet alles wat in mijn hoofd op komt klopt. Sommige ‘leuke’ vondsten zijn door mijn regisseur naar de prullenbak verwezen. Terecht, realiseerde ik me, toen hij het benoemde.

En toch, en toch en toch.

Als de voorstelling helemaal als gegoten zit (en daarvoor moet ik het nog een aantal keren spelen, precies zoals ik het gemaakt heb), kies ik misschien toch voor de vrijheid om te gaan improviseren. Te spelen met wat zich hier en nu aan dient.

 

De vlag op mijn blog

Chris Brogan vraagt in zijn nieuwsbrief 

(ja dat is de enige die ik nog lees)

wat er op mijn vlag staat.

* Your flag states what you stand for. 
* Your flag is also the ideal you strive towards. 
* Your flag isn’t only for you. It’s so others will know why they should gather around you. 
* Your flag represents how you serve the world, not your own needs, as such.

Mijn vlag is theater maken: een mengeling tussen een verhaal, een, TED talk, toneel en cabaret. (Van dat laatste ben ik het minst zeker, en misschien schrap ik dat element wel helemaal).

En ik wil tenminste één kinderboek schrijven.

Maar dat is natuurlijk maar de helft. Want wát is het waar ik het over ga hebben?

(daar duikt ie tóch weer op!)

Wat is mijn rode draad?

En nou even geen “de rode draad dat ben je zelf”. Dat is wel waar, zo doe ik het de afgelopen 17 maanden, en dat bevalt goed. Maar nu komt er een moment dat het voor mij nodig is om mensen te vertellen waar het over gaat, dat theater.

Nu komt het er op aan te weten wie mijn publiek is.

Mijn verhaal is heel erg de moeite waard.

Vorig jaar had ik dat nog arrogantie genoemd, nu weet ik dat ik zonder deze overtuiging wel kan stoppen. En ik ga niet stoppen. Dus is het gewoon waar.

Maar het is natuurlijk niet voor iedereen de moeite waard. Want iedereen is niemand.

Als ik het zelf zou moeten zeggen wat er op die vlag staat, is het zoiets als:

ontwaakt verlegenen der aarde

Ik wil een lans breken voor de mensen die hun mond niet open doen, omdat ze tussen al die anderen die dat te veel doen, de kans niet krijgen.

“De kans niet nemen!” , roepen die anderen dan meteen. Ja, zo zitten die anderen in elkaar. Maar dat is het hem nou net. 

Tegen de tijd dat de verlegenen hun verlegenheid kwijt zijn, zijn ze ook het verhaal van die verlegenheid kwijt.

En zo worden al die mooie verhalen niet verteld.

Zo worden al die prachtige ideeën niet gedeeld.

Zonde.

Nou ja, zoiets zou het zijn dus.

Maar nu heb ik een mooie kans.

Ik word gereviewd in #blogpraat vanavond.

Kan ik eens aan mijn lezers vragen wat zij denken dat mijn rode draad is.

Bij deze dus.

het huwelijk en de sleur

Soms ben ik jaloers, als ik berichten lees van stellen die het helemaal met elkaar hebben gevonden.

Vaak (maar niet altijd) zijn het hertrouwde mensen die nu heel bewust voor elkaar kiezen. Heel bewust van elkaar genieten.

Een romantische komedie kan ook zo’n schaamtegevoel oproepen.

Ik ben mijn huwelijk onbewust in geklungeld. Ik kende mezelf amper.

Toen groeiden we. Mooi, maar ik vermoed dat we de groeipijnen op elkaar hebben geprojecteerd.

Iemand die zo dichtbij, zo gewend is . . .  de iemand die het  ‘ t meest verdient . . . die iemand wordt het minst ontzien. Er sluipt een soort gewoonterecht in, eisen in plaats van vragen, erger nog … een woordeloos verwachten. Al mijn onhebbelijkheden vrij baan, want ik ben lekker thuis.

En dat we ondanks de pijn, ondanks het verschil tóch voor elkaar kiezen, heeft niet die romantische glans die je in films ziet, of in blije verhalen.

Daar zit de adder.

Gewoon vinden wat bijzonder is, alleen maar omdat het duurt.

Alledaagsheid hoeft geen sleur te zijn.

Vieren moet ik, vaker vieren.

Dat ik mezelf mag zijn, dat we samen zijn, ook al lopen we uiteen, dat we een thuis hebben gecreëerd.

Vaker vieren, ga ik.

Ik vier bijvoorbeeld een doodgewone zaterdag:

Langzaam opstaan, koffie met een boek. Boodschappen doen,  onkruid wieden in de tuin, kijken naar wat op komt en nog op moet komen. Koken, samen eten. Samen jurk bewonderen van dochter die naar gala gaat. Samen zeggen dat hij wél mooi staat. Samen nog even lezen. En dan zonder wroeging in mijn eentje nog een aflevering van LOST kijken.

 

 

toen ik nog niet blij was met mezelf

Toen ik nog niet blij was

met mezelf

wilde ik ruilen.

Maar het bonnetje was kwijt.

Een gebruiksaanwijzing had ik ook al niet.

Ik wist niet eens waar ik voor diende.

Sinds mijn beslissing

dat ik niet nuttig ben

maar speelgoed,

leer ik mij pas kennen.

Vooral de intuïtieve interface is prettig.

Weinig geheugen,

maar er kunnen

oneindig veel verhalen in.

Niet lineaire gameplay.

Duizend levens,

evenveel als ik doden sterf.

Oplaadbaar

zowel thuis

als in de natuur.

Draadloos verbonden,

(de laatste touwtjes zijn doorgeknipt)

met ieder die me dierbaar is.

Nu ik blij ben met mezelf

ben ik pas nuttig.

Een toren voor Floris. Kasteel bouwen anno 2013

Kasteel Hernen, één van de kastelen waar Floris is opgenomen, gaat open voor publiek in 2014.

Nu kun je er ook wel in, maar alleen op momenten dat er een rondleiding gepland staat. En dat is niet heel vaak.

Ik mag meedenken over het hoe en wat. Er moeten plannen komen.

Want er is niet alleen een kasteel, maar ook een park, en er is een plek waar vroeger een veldoven heeft gestaan, waar de bakstenen voor het kasteel werden gemaakt.

Dus brainstormen over wat het kasteel bijzonder maakt.

En toen kwam iemand met een waanzinnig plan.

Die veldoven is natuurlijk pas écht leuk als je hem in werking kunt zien.

En had Kasteel Hernen vroeger niet een grote toren, een Donjon?

Wat nu als we stenen gaan bakken, en met die stenen de Donjon weer op gaan bouwen?

Het hoeft niet van vandaag op morgen, dat gebeurde in de middeleeuwen ook niet. En juist het proces is zo leuk. Van idee naar werkelijkheid. Alle stappen te volgen via een blog.

Misschien strand het al in de bureaucratie, maar zelfs dat is dan spannend om te volgen. Toch?

Ik vind het een geweldig idee. 

En het mooie is. Alle aanwezigen ook. Het is niet als “leuk maar onhaalbaar” van tafel geveegd. We gaan er serieus mee aan de slag. Dat vind ik pas echt leuk, dat mensen weer durven dromen. Zelfs de professionals die alles begeleiden vanuit de stichting Gelderse Kastelen / Gelders landschap.

Workshops stenen bakken, of metselen op middeleeuwse wijze. Samen bouwen aan iets dat ons overstijgt. Samen kijken hoe het groeit. Ik vind het een mooi waanzinnig plan.

loslaten

Toen ik je naar school bracht

en je fietste naast me,

trots, zonder zijwieltjes,

kwamen de uiteinden van mijn zenuwstelsel

tot ver voorbij de randen

van het fietspad.

De wereld fietste door me heen,

want ik wilde elke plotselinge wiebel

voor zijn.

Nooit nodig geweest.

 

Nu nog, voel ik je,

als ik kijk

naar door wind platgeslagen bomen

of een hoosbui

om een uur of vier.

Of als ik de schoolboeken zie

die dreigend liggen wachten.

Ik weet steeds minder

van de inhoud van je agenda,

maar als hij bol staat

voel ik de spanning.

 

 

Het spijt me soms

dat jij voelt,

dat ik dat voel.

Het spijt me soms

dat mijn interesse

ook bezorgdheid is.

Want ook nu

is het nog nooit

nodig gebleken.

 

 

Loslaten is een traag proces.

De regisseur, de speler en ik

Ik vertelde zaterdag een verhaal.

En voor het eerst stopte ik daar van-te-voren-gemaakte grappen in.

En dat was spannend.

Want ik ben het mooist als ik mijn ongeregisseerde zelf ben. Geen regisseur, zelf geen speler, maar ik.

Maar ja, helemaal onvoorbereid op een podium gaan staan kan ook niet.

Ik heb sterk het vermoeden dat de spanning gaat slijten naarmate ik vaker op een podium sta.

Maar dan moet ik dus wel door deze periode heen. De periode dat ik voel dat ik minder echt ben dan ik wil zijn. De periode van het uitproberen en het op je gat gaan.

Poeh hee.

Heftig is dat. Zelfs als het goed gaat. (Want ik weet hoeveel mooier het kan).

Dit is het moment waarop ik tot nu toe altijd op gaf, vaak onbewust.

Dit is het moment waarop ik dan iets anders tegen kwam, dat ook razend interessant was. Aandacht verspreid, focus weg, en ploef !

Dit is het moment waarop ik nu ga doorzetten. Nee ga zeggen tegen al die andere interessante dingen.

Dat vind ik heel erg knap van mezelf, en dat schouderklopje heb ik ook heel erg hard nodig.

En plekken om te oefenen.

 

de zeven zonden van de slechthorende

1. Jezelf de schuld geven

Of nog erger, jezelf vooraf al excuseren.

Oh, let op ! Vooraf uitleggen dat je weinig gaat verstaan, en hoe dat invloed heeft op een gesprek. Dat is niet excuseren, dat is uitleggen hoe het zit.

 

2. De ander de schuld geven

Omdat die stomme horenden na 3 keer zeggen dat je slecht hoort, het nog niet begrijpen. (Waar doet me dat aan denken?)

 

3. Invullen voor de ander

Tja, wij slechthorenden kunnen niet anders. Zonder invullen geen verstaan. Durven  we deze auto-pilot af en toe uit te zetten?

Net nog: Dochter legt een joekel van een gum of tafel: plokplok. Mijn hoofd schiet omhoog, zwaait speurend rond, want ik hoor “papa”.

 

4. Perfectionistisch zijn, alles onder controle willen hebben.

Tip: probeer vooral niet om niet perfectionistisch te zijn.  Dat maakt het erger.

zie ook hier voor de bijbehorende levensles

 

5. Te veel aan het woord zijn

Of kies een beroep waarmee je een excuus hebt. (Ik wil niet voor niets theater maken)

 

6. Onzeker zijn over jezelf 

Zie hier en hier  voor de levenslessen die daar bij horen

oja, ook nog deze en deze

 

7.  Jezelf verstoppen.

Belangrijkste eis voor hoortoestellen volgens de reclamemakers: je ziet ze niet.

Hier hoort mijn verhaal over de onzichtbaarheidsmantel te staan. Die onzichtbaarheidsmantel die zo vreselijk beroerd werkt, omdat je net op de momenten dat je het niet wil, zo zichtbaar bent. (Midden in een gesprek een batterijtje verwisselen bijvoorbeeld, liefst natuurlijk tijdens een sollicitatiegesprek)

Maar dat moet ik nog schrijven, in verhaalvorm. Dus die volgt nog.

 

 

Deze blogpost schreef ik op verzoek van mijn publiek op de netwerktborrel van 100% slechthorend.

Het is een hele summiere samenvatting van mijn verhaal. De rode draad die ik pas op de ochtend van de dag dat ik het zou vertellen vond. Gewoon, toen ik onder de douche stond.

Alle terzijdes (behalve de levenslessen die ik heb gebruikt) heb ik weggelaten.

hoe kom ik nu aan publiek?

Ik doe iets fout, denk ik.

Ik deed gisteren een try-out.  Op een netwerkborrel voor slechthorenden van 100% slechthorend.

Oefenen voor een theater solo. Niet met de tekst van mijn theater, maar wel oefenen.

Oefenen met tolk gebarentaal en schrijftolk.

Oefenen met grappen. Niet omdat ik lollig wil zijn, maar wel omdat ik lucht wil, in mijn theater.

Oefenen met publiek, en met timing.

 

Maar ik doe iets fout.

Want in plaats van publiek zitten er opeens vrienden in de zaal.

Ik heb geen publiek gemaakt, ik heb vrienden gemaakt.

En aan vrienden kun je niet meer vragen hoe het was. Ik kreeg warme en ontroerende reacties, maar ja, dat is dan van vrienden hè?

 

Dus kijken wat ik zelf op een rij kan zetten:

 

Wat ging goed:

– ik bleef mezelf

– ik liet me niet afleiden door de techniek (microfoon, ringleiding, schrijftolk op beamer)

– ik had een mooie structuur

– er werd gelachen

– mensen waren onder de indruk

– ik had plezier

– ik kon improviseren

 

Wat heb ik geleerd?

– grappen die spontaan ontstaan, zijn leuker dan bedachte grappen

– sommige bedachte grappen werken wel (geen idee waarom, geen idee waarom andere niet)

– ik weet nog steeds niet wat timing is

– ik ging, ondanks mijn zeer goede bedoelingen, te snel voor de schrijftolk

– ik vind het leuk om op een podium te staan, en niet eng

– hoewel het niet eng is, is er toch spanning, daardoor heb ik veel gemist (dat was ook waarom ik te snel ging)

– ik wil dit zelfde optreden nog veel vaker doen om dingen te ontdekken die ik nu gemist heb.

 

Samenvattend: Ik heb genoten, en ik heb heel veel hele mooie mensen ontmoet.

 

Bianca, dank je voor deze prachtige kans.

Vrienden, bedankt voor het luisteren. 

xx