Jezelf laten zien? Kun je dat leren?

 

Op onze democratische school de vallei lossen we alles op met praten.

Voor sommigen is dat lastig, dat schreef ik hier al.

En nu ga ik daar weer over schrijven. Omdat ik steeds nieuwe lagen ontdek.

Kijk, het zit zo.

Veel kinderen zitten bij ons op school omdat ze botsten met het systeem op andere scholen. Dat is ook zo’n beetje waarom er democratische scholen zijn, om de dingen te doen die in het reguliere systeem niet kunnen.

Je zou dus denken onze school systeemloos is.

Maar niets is minder waar. Wij hebben ook onze systemen. In de loop van de tijd ontstaan, op socratische wijze. Dat wil zeggen dat een voorstel aangenomen wordt als er geen overwegende bezwaren zijn. Het mooie is dat als een systeem niet meer werkt, er een motie komt om het anders te gaan doen.

En toch zitten er onder die veranderende systemen, een aantal uitgangspunten, en aannames die onveranderlijk zijn. Veel daarvan zijn helder en expliciet. Lees de schoolgids maar.

Maar nog weer andere zijn minder expliciet.

Eentje daarvan heb ik gisteren ontdekt.

Onze school werkt pas als je je laat zien.

Ik bedoel daarmee niet dat je extravert moet zijn, of dat je je moet onderscheiden. Met laten zien bedoel ik dat je je gevoelens niet moet verstoppen.

En dat is een lastige.

Want misschien voelt het nog niet veilig genoeg om die gevoelens te laten zien.

Maar als je ze te lang verstopt, dan wordt het juist onveilig als je ze NIET laat zien.

Dat is het dilemma dat ik ontdekte.

Het heeft te maken met de manier waarop we conflicten oplossen. Niet door te scheidsrechteren, maar door te kijken naar wat kinderen nodig hebben. Door te kijken naar het kind achter het gedrag. Maar als dat kind zich op dat moment niet laat vinden, dan houdt het op. Er zit dan niets anders op om toch te gaan scheidsrechteren. Dus er volgt een consequentie die dan wel heel erg lijkt op een straf gaat lijken.

En dat lost het niet echt op.

Zeker niet voor de andere kinderen die er bij betrokken waren. Die voelen zich in de steek gelaten. Want aan de consequentie hebben ze niet zo veel. Zij hebben zich in het proces wél laten zien, maar hebben het gevoel dat het niet is aangekomen. Ze missen nu het vertrouwen dat nodig is om op een fijne manier weer contact te maken met het onzichtbare kind.

Waardoor het voor dat kind nóg moeilijker wordt om zich te laten zien.

Ja, ik weet het.

Ook deze processen horen er bij.

En toch vind ik het lastig, als coach. Want ik voel me soms zo machteloos. Soms zou ik ook gewoon iets willen oplossen, zoals je een kus geeft op een zere knie.

We lossen op school alles op met praten. Als je dat niet kunt gaan we je dat leren.

Daar onder zit dus nog een laag. Praten alleen is niet genoeg. Je moet je laten zien. Ik ga nu ontdekken of dat iets is dat we kunnen leren aan kinderen.

En Ja!

Ik vind dus dat het iets is dat kinderen moeten leren.

vreemde vogels (11)

Foto: ©beeld en tekst: verwonderfabels

 

 

 

6 thoughts on “Jezelf laten zien? Kun je dat leren?”

  1. Mooi zeg, en wat een zoektocht blijft het… Het gedicht brengt tranen in mijn ogen, en ik voel mee met al die kinderen die verleerd zijn te kunnen zijn zoals ze willen. Ik wens ze liefde voor zichzelf toe.

  2. Wat een mooie stap vooruit hebben jullie gezet, vergeleken met onderwijs van jaren geleden. De ruimte krijgen om open te zijn en meer van jezelf te laten zien, wow.
    En dat is voor sommigen best lastig. Wat als je dat niet geleerd hebt, omdat het in jouw gezin niet gebeurt. Of, als je het wel geprobeerd hebt, je kritiek kreeg of afgewimpeld bent. En soms ben je een kind dat net iets meer tijd nodig heeft om te reflecteren voordat het iets nieuws durft te doen. Er kunnen zoveel redenen zijn waarom iemand iets doet. Toch geloof ik wel dat de kansen er zijn om die stap naar buiten weer te maken.
    Mooi om te lezen hoe je daar tijd en energie in steekt!

  3. Weer een heel mooi stuk Jacob Jan! Het blijft een ‘strijd’ alle kinderen te horen en echt te zien. Wie zich niet echt laat zien kan het misschien opschrijven, tekenen of via een andere creatieve uiting tonen?
    Veel succes en plezier met je zoektocht.

  4. Wat een goed stuk Jacob Jan, krijg er tranen van in mijn ogen.
    Wat fijn dat je de coach bent van onze kinderen, je bent een meester in empathisch vermogen. Ik zie onze kinderen groeien…

  5. In de leren van elkaar kring voor ouders die democratisch/sociocratisch willen opvoeden, is dit ook een veelbesproken onderwerp. Praten is nog niet zo makkelijk en eindigt vaak in gillen of driftbuien. Als ouders luisteren we naar de dilemma’s van elkaar, vertellen we wat we al geprobeerd hebben, wat werkte en wat niet, geven we elkaar tips en moedigen we elkaar aan…

    Als facilitator en moeder verrijkt het me zo om hierover te praten, ervan te leren en erop te reflecteren. Ook, misschien wel juist, als het niet om mezelf gaat. Mijn kinderen leren ook van de onderzoekskringen op school als het niet om hen gaat. Praten makkelijker over het onderwerp als ze een case hebben.

    Mijn conclusie: voorbij schuld en schaamte ligt een oneindige hoeveelheid leerkansen. Ons leven bestaat dan uit lessen en daarin is fouten maken een aanrader.

    Dank jacob jan en grappig om te zien hoe processen thuis hetzelfde zijn als op school en we allemaal lekker in dat leerproces zitten dat enkel een begin kent…

  6. Hallo Jacob Jan, mooi hoe je het beschrijft. Ik zie dat zelf ook. Ik werk sinds kort ook weer op een democratische school. Ik zie dat veel kinderen hierdoor in een overlevingsstrategie zitten en dat zij, maar ook de andere kinderen daardoor onveiligheid ervaren. Dat vraagt tijd en aandacht. En het gaat niet alleen om praten. Niet alleen om je gevoel te leren verwoorden. Het gaat er om dat ze het gaan voelen. Dat is de basis in de school. Want als je veiligheid kunt voelen dan kan je systeem ontspannen. Dan kun je open. Anders blijft je systeem op slot. Blijf je alleen het hoofd aanspreken maar gaat het er niet in.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

CommentLuv badge